İstanbul Yelken Kulübü Tarihçesi
TARİHÇE
İSTANBUL YELKEN KULÜBÜ
Türkiye’de yelkenin, askeri ve ticaret alanları dışında, spor ve gezi amacıyla kullanılması 1800’lü yılların ikinci yarısında başlamıştır. Marmara Denizi’ni süsleyen ilk yelkenciler, Levanten ve yabancı kökenli olup İstanbul’da yaşayan ailelerin mensuplarından oluşmakta idi. Türklerin bu alanda görülmesi ise Bahriye mektebi talebelerinin okula ait yelkenli teknelerle adalar ile Anadolu sahilleri arasındaki eğitim amaçlı seyirleri ile başlayacaktı.
Dönemde ağırlıklı olarak yelkenli sandallar kullanılırdı. O tarihlerde yine yabancıların kurduğu üç yelken kulübü mevcuttu. Bunlar Büyükada’da “Prinkipo Yat Kulübü” (bugünkü Anadolu Kulübünün olduğu yerde), Bakırköy’de (Makrıköy) Agia Stefanos (Aya Stefanos) Yelken Kulübü ve bugün Moda iskelesinin hemen girişindeki restoranın yerinde salaş barakada Khalkedon Racing Club (Kadıköy Yarış Kulübü) idi.
Organize edilen yarışlar hep kendi aralarında cereyan ederdi. Bugüne kadar ele geçmiş en eski kupa, Prinkipo Yat Kulübü’nce organize edilen ve üç genç İngiliz bahriye subayınca kazanılan kupa 1878 tarihini taşımaktadır. (Bu kupa halen İstanbul Yelken Kulübü şeref salonundadır.) Türklerin bu yarışlara dahil olmaları için yirmi yıl daha geçmesi gerekecekti.
Yelken sporu alanında Türkler tarafından kazanılan ilk kupa, dönemin Bahriye mektebi öğrencisi Münif Paşazade Faik Bey ve yakın arkadaşı Mehmet Ali Efendi (Seyfioğlu ailesine mensuptur) tarafından, Afacan adını koydukları yelkenli sandal ile Prinkipo Yat Kulübünce organize edilen ve iki hafta sonuna yayılan bir seri yarış sonucunda 1898 yılında kazanılmıştır.(Bu kupa halen Betül Seyfioğlu’ndadır).
Türkiye ve İstanbul’da ilk resmi yarış ise 12 Ağustos 1932 tarihinde Moda koyunda yapılmıştır. Şarpi sınıfındaki bu ilk yarışta Kulübümüz kurucularından Şeref Refik Bey (Şeref Birgen) ve Şakir Atıf Bey (Şakir Atıf Gürsoy) birinci gelerek ilk resmi Türkiye Şampiyonu olarak yelken tarihi sayfalarında yerlerini almışlardır.
O tarihlerde Kulübün bulunduğu Fenerbahçe yarımadasında Osmanlı’dan kalma Fener, ağaçlar ve bir kilise harabesinden başka bir yapı yoktu.Yarımadanın Kuzey Doğusunda ise Bizans döneminden, bir mendirek kalıntısı yer almakta idi.
Dönem halkının piknik alanı olarak bilinen bu şirin yarımada, Moda Deniz Kulübüne sık sık gelen ve yelken yarışları izleyen Türkün ebedi ATA’sı, 17 Mayıs 1937 günü şimdiye kadar hep karşı yakadan gördüğü bu yarımadayı gezdi ve bu gezi esnasında maiyetindeki zevata şu direktifi verdi :
“Mendirek onarılsın, ve Fenerbahçe yarımadasının bir bölümü Belediyeye devredilerek, münasip bir kira ile burada kurulacak bir Kulübe tahsis edilsin ve Türk gençleri burada yelken sporu yapsınlar”
Bu direktif Ankara’ya dönüşte, Türkiye Büyük Millet Meclisi resmi kayıtlarına bir Bakanlar Kurulu Kararı olarak girecektir. Bu kararın altındaki imza : Riyaseti Cumhur Mustafa Kemal Atatürk’tür. Bu konu ile ilgili olarak bir takım resmi yazışmalar, bu kararı takip eder. Ne yazık ki, Ata’mızın hastalığı ve zamansız kaybı araya girecek, takip eden yıllarda ise Avrupa’da patlayan İkinci Dünya Savaşı, her ne kadar Türkiye bir taraf olmadıysa da, çekilen yokluklar arasında Ata’mızın direktifinin hayata geçirilmesi mümkün olamamıştır.
Ancak bu direktifin heyecanını kalplerinde taşıyan ve hiç unutmayan dört yelken aşığı Türk genci bir araya gelerek Kulübün kuruluşu için kolları sıvarlar. Bu dört müteşebbis genç, sırasıyla Kulübümüzün 1, 2, 3 ve 4 sicil numaralı üyeleri olacak:
1- Behzat Baydar (Yelkenci - Tüccar)
2- Burhan Kunt (Yelkenci – İnşaat Mühendisi)
3- Şeref Birgen (Yelkenci – Eczacı)
4- Harun Ulman (Yelkenci – Deniz İnşa Mühendisi)
Dört kurucumuzun arkasında ise, dönemin önemli ve itibarlı şahsiyetlerinden oluşan 50 kişilik bir müteşebbis heyet mevcuttur.
Müteşebbis Heyet Listesi :
Abbas Celaloğlu (Sporcu, Emlak Sahibi)
Ali Sedit (Tüccar)
Ata Nutku (Profesör)
Atif İlmen (Fabrikatör)
Avni Şasa (Yat sahibi, Tüccar)
Cemalettin Kut (Sigortacı)
Demir Turgut (Yelkenci, İ. E. T. T. İstatistik Müd.)
Edip Ossa (Yelkenci, Tüccar)
Enver Adakan (Yat sahibi, Milletvekili)
F. Kerim Gökay (Vali ve Belediye Reisi)
Faruk Ardan (Tüccar)
Fazıl Öziş (Tüccar)
Hakkı Ayrı (Yat sahibi, Doktor)
Haşim Mardin (Armatör, Tüccar, Yat sahibi)
Hüsamettin Yulk (Mühendis)
Hüseyin Gülek (Tüccar)
İzzet Çintav (Yat sahibi, İş Bankası Müfettişi)
İhsan Tunalı (Kavaklıdere Fab. Sahibi)
İsmail Nişli (Tüccar, Ankara Kavaklıdere)
Kamil Soysal (Yataklı vagonlar Şti Md.)
Kemal Başaran (Sigortacı)
M. Muhaddisoğlu (Fabrikatör, Tüccar)
Mıçık Beri (Muhasebeci)
Muammer Tuksavul (Yat sahibi, Tüccar)
Muhittin Mardin (Petrol Şti İdare Meclisi Reisi)
Muhittin Akçor (Tüccar)
Nail Özkan (İst. Cum. Sav.)
Naci Ark (Dz İnşa Müh.)
Nedim Evliya (İst. Cum. Sav. Baş Yd.)
Nihat Bedik (Müteahhit)
Nurullah Tolon (Cumhurbaşkanlığı Ub. Katibi)
Rakım Ziyaoğlu (İst. Bal Neşriyat Md.)
Sait İbrahim Eşi (İst. Tic. Odası Reisi)
Sait Önen (İst.3. Tic. Mah. Reisi)
S. Sait Cihanoğlu (Sporcu, Bed. Terbiyesi İst Bölge Bşk)
Sedat Erkoğlu (Mimar, İst. İmar Md.)
Selim Benar (İst. İmar Md. Muv.)
Suat Kutat (İst. Vali ve Bel. Reis Muv.)
Süreyya Şirvan (Tüccar)
Şerafettin Yenen (Avukat)
Tevfik Taşçı (Tüccar)
Turhan Tamerler (Muharrir)
Ulvi Yenal (Yat sahibi, Em. Sand. Gen Md.)
Y. Ziya Öniş (Deniz Yolları ve Lim. Um. Md.)
Zeynep Abbas Halim (Sporcu, Prenses)
2 Şubat 1952 günü İstanbul Liman Lokantası’nda bir araya gelen Kurucular ve beraberindeki müteşebbis heyet, ilk Genel Kurulu gerçekleştirerek, İstanbul Yelken Kulübü’nü ilk yelken ihtisas kulübü olarak kurdular. Aynı yılın baharında elbirliğiyle ve müteşebbis heyetin katkılarıyla, bugün BURHAN KUNT salonu diye anılan mahalde tek katlı küçük Kulüp binasını inşa ettiler. Kulüp aynı yıl Bakanlar Kurulundan “Kamu Yararı Kuruluş” vasfını kazandı.
Kulübümüz, aradan geçen yıllar boyunca gelişmiş ve ülkemizde gerek yurt içi gerekse uluslar arası boyuttaki bir çok spor aktivitesine ev sahipliği yapmıştır. Geçen 60 yıllık süre içinde ev sahipliği yapılan 1.020 adedi yurt içi faaliyet olmak üzere, 34 adedi de uluslar arası nitelikte olmak üzere toplam 1.054 yelken sporu aktivitesi organize etmiş ve ev sahibi rolünü üstlenmiştir.
İstanbul Yelken Kulübü kuruluşu öncesindeki 1936 Berlin Olimpiyat Oyunları’ndan başlamak üzere, (kulübün dört kurucusu Türkiye’nin ilk Olimpik yelkencileridir), 1948 Londra, 1960 Roma, 1964 Tokyo, 1988 Seul, 1994 Atlanta, 2000 Sidney, 2004 Atina ve 2008 Pekin Olimpiyat Oyunlarına en fazla katılımı sağlayan sporcuları yetiştiren ana yelken kulübü olarak Türk Spor Tarihi sayfalarında yerini almıştır. Ayrıca Kulübümüzden yetişen bir çok yelkenci bu şerefe ilk ulaşan Türk Yelkencisi Sadun Boro olmak üzere Dünya turunu yelkenli ile tamamlayan az sayıda Türk vatandaşı da Kulübümüz bünyesinden yetişmiştir.
İstanbul Yelken Kulübü ayrıca bünyesinden Dünya ve Avrupa Şampiyonlarını yetiştirmiş ve şanlı bayrağımızı göndere çektirtmiştir. Elde edilen derecelerin bazıları :
SELİM KAKIŞ
1991 Akdeniz Oyunları Gümüş Madalya
1992 Dünya Şampiyonası Gümüş Madalya
1995 Avrupa Şampiyonu
ALİ KEMAL TÜFEKÇİ
1994 Avrupa Şampiyonu
DENİZ KARACAOĞLU
1995 Avrupa Şampiyonası Bronz Madalya
ENVER ADAKAN
2000 Sidney Olimpiyat Oyunları 8.’lik (Olimpik Diploma)
KEMAL MUSLUBAŞ
Universiade Gümüş Madalya
AYDA ÜNVER
2003 Dünya Şampiyonu
SEDEF ŞENER
2010 Uluslar arası Total Kupası Fransa Kızlar Altın Madalya
DENİZ ÇINAR – ATEŞ ÇINAR
2012 Olimpik Split Haftası Gümüş Madalya
AKİF MUSLUBAŞ
2012 Finn Sınıfı Avrupa Şampiyonası 8.’cilik (Diploma)
PINAR KAYNAR
2012 Avrupa Kupası/Torbole Laser Radial Gençlerde 1.’lik
CİHAN ÖZDEMİR
Baltık Kupası Techno293 Sınıfı U15 yaş gurubunda 1.’lik
Kulübümüz sportif yarış aktivitelerinin yanı sıra, uluslar arası boyutlu yelken sporu alanında birçok bilimsel toplantı ve seminere de ev sahipliği yapmıştır. (Örnek:
2005 Uluslar arası Üst Düzey Antrenör Semineri,
2006 Uluslar arası 420 sınıfı Antrenör Semineri;
2006 470 Sınıfı Genel Kurulu
2009 Match Race Kliniği
2009 Uluslar arası Federasyon (ISAF) Uluslar arası Hakem Semineri ve Sınavı.
Kulübümüz ayrıca Devlet Planlama Teşkilatı tarafından açılan projede, “Uluslar arası Su Sporları Organizasyon Eğitimi” alanında Proje uygulayıcısı sıfatı ile Karamürsel’de bir Eğitim semineri organize etmiştir.
KULÜBÜMÜZDE GERÇEKLEŞTİRİLEN ULUSLAR ARASI ŞAMPİYONALAR
- 1968 Balkan Şampiyonası
- 1997 Europe Sınıfı Avrupa Şampiyonası
- 2002 Olimpik 470 sınıfı Dünya Gençler Şampiyonası
- 2007 420 Sınıfı Avrupa Şampiyonası
- 2010 Olimpik 470 Sınıfı Açık Avrupa Büyükler Şampiyonası
KULÜBÜMÜZ SPORCU PORTFÖYÜ
Kulübümüz bünyesinde, ülkemizde mevcut, Türkiye Yelken Federasyonu’nca tanınmış tüm sınıflar mevcut olup bu dallarda, ülkedeki en geniş sayıda sporcu portföyüne sahip bulunmaktadır.
2012 yılı ( 30 Haziran 2012 itibari ile) lisanslı sporcu sayımız :
2012 yılı toplam vizeli 377
7-14 yaş faal 120
14-25 yaş faal 42
Toplam lisanslı (vizeli ve vizesiz)1.064
(Kaynak: Türkiye Yelken Federasyonu kayıtları)
KULÜBÜMÜZ EĞİTİM FAALİYETLERİ
Kulübümüz bünyesinde Türkiye’de ilk Yelken Okulu 1974 yılında üyemiz Orhan Akra tarafından kurulmuştur. Okul yıllar içinde Kulübün değişik mekanlarında faaliyetini sürdürmüş, ancak 2000 yılında tam teşekküllü olarak kalıcı tesislerine kavuşmuş, faaliyetini bu şekilde giderek artan bir ritim içinde sürdürmektedir. Eğitim Tesislerimize kurucusunun adına atfen “İ.Y.K. Orhan Akra Yelken Okulu” adı verilmiştir. Eğitim Merkezi 2010 yılından bu yana TYF’nin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından onaylanmış standart yelken eğitimi programlarını uygulayan ve TUYEP programı sertifikalı eğitmenlerce verilen eğitimleri içeren bir program uygulamaktadır.
Yelken Okulumuz Dünya Yelken Okulları Birliği “International Sailing Schools Association (ISSA)” tescilli üyesi olup uluslar arası sertifika vermektedir.
Temayüz eden genç yaştaki sporcu adayları Kulüp filolarına dahil edilmekte, diğerlerine ise genel yelken eğitimi verilmektedir.
6-60+ yaş gurubu insanımıza, yılda ortalama 1.000-1.200 kişiye değişik aşamalarda yelken ve denizcilik eğitimi verilmektedir.
Eğitim Merkezimizde ayrıca T.C. Denizcilik Müsteşarlığı ve Amatör Denizciler Federasyonunun vermiş oldukları yetki ile Amatör Denizci Yeterlilik Belgesi ve Amatör Telsiz sınavları yapılmaktadır.
Bu kapsamda Kulübümüz tam teşekküllü bir Kondüsyon Salonunu da bünyesinde bulundurmaktadır.
Yine sporcularımızın antrenman ve yarış faaliyetleri süresince, bünyemizde sağlık memuru bulundurulan İlk Yardım Merkezi haftada yedi gün hazır tutulmaktadır.
KULÜBÜMÜZ ÜYE PORTFÖYÜ
Kulübümüzün kurulduğu tarihten bu yana toplam 4.229 üyesi olmuştur. Tüm Üyelerimiz üyelikleri süresince olmak üzere “Maddi-Manevi” destek taahhüdü ile üye olmakta ve bunu sürdürmektedirler.